4 Ocak 2021

Sosyal Fobi Nas覺l Oluur?

Sosyal fobi nedir?

Sosyal fobisi olan kiiler, dier insanlar taraf覺ndan tuhaf, utan癟 verici veya g羹l羹n癟 olarak deerlendirilmekten kayg覺 duyarlar. Kendi davran覺lar覺ndan (繹rnein y羹r羹y羹leri, yemek yemeleri veya konumalar覺) veya korktuklar覺n覺n belli olmas覺ndan (繹rnein k覺zarmak, terlemek veya titremek) utan覺rlar. Sosyal fobi rahats覺zl覺覺n覺zda Kayserideki Uzman Psikologlar覺m覺zdan yard覺m talep edebilirsiniz.

Bu korku her zaman ayn覺 iddette deildir. Daha 癟ok, hastan覺n g繹zlendii veya deerlendirildii durumlarda g繹r羹l羹r, 繹rnein s覺nav ya da bakalar覺n覺n da olduu yerlerde konumak veya yemek yemek gibi. Ancak dorudan insanlarla iliki i癟indeyken de ortaya 癟覺kabilir, 繹rnein yabanc覺larla veya kar覺 cinsten biriyle konuurken ya da kendi 羹st羹 olan birinin yan覺ndayken. Sosyal fobisi olan insanlar bu t羹r durumlardan m羹mk羹n olduunca ka癟覺n覺rlar veya iddetli korkular eliinde bu duruma katlan覺rlar.

Bu esnada s覺k s覺k bedensel korku reaksiyonlar覺 (繹rnein iddetli kalp 癟arp覺nt覺s覺, mide bulant覺s覺, ishal veya kas gerilmesi) g繹r羹l羹r. Bundan bir panik atak meydana gelebilir. Sosyal fobisi olan kiiler, bir partner bulmakta veya kiisel becerileri yetmesine ramen bir meslei baar覺yla icra etmekte genellikle zorlan覺rlar.

Sosyal fobi ne s覺kl覺kta g繹r羹l羹r?

Sosyal fobi en s覺k g繹r羹len ruhsal hastal覺klardan biridir. Her 100 kiiden yedi ila 12’si hayat覺nda en az bir kere sosyal fobi rahats覺zl覺覺 yaar.

Kad覺nlarda erkeklere g繹re bir bu癟uk kat daha s覺k g繹r羹l羹r. Hastal覺k daha 癟ok 癟ocukluk d繹neminde veya gen癟lik d繹neminin ilk zamanlar覺nda ortaya 癟覺kar.

Farkl覺 ekil ve seyirleri var m覺?

Sosyal fobiler nadiren kendiliinden kaybolurlar. Terapi tedavisi uygulanmad覺覺 takdirde hastal覺k belirtileri (semptomlar) 繹zellikle yetikinlik d繹neminde kal覺c覺 olur. Profesyonel bir tedavi uygulan覺rsa iyileme ihtimali y羹ksektir.

Sosyal fobisi olan 癟ou kiinin baka birruhsal hastal覺覺daha vard覺r, 繹rneindepresyon, ba覺ml覺l覺k hastal覺klar覺 veagorafobili panik bozukluklargibi. ounlukla ilk olarak sosyal fobi ortaya 癟覺kar. Eer tedavi edilmezse, bunun bir depresyona d繹n羹me veya hastan覺n a覺r覺 alkol kullanmaya balama riski artar.

襤lginizi ekebilir:   Bir Yalan Deneyi

Sosyal fobi nas覺l oluur?

Bir sosyal fobinin oluumuna 癟ok say覺da fakt繹r birlikte etki edebilir:

  • Genetik yatk覺nl覺k (irsiyet)
  • Kiilik 繹zellikleri (繹rnein yeni, al覺覺lmam覺 durumlarda 癟ekingenlik ve korku)
  • Ebeveynlerin fazla duygusal olmayan, buna kar覺l覺k kontrolc羹 ve a覺r覺 korumac覺 olan yetitirme metodu
  • Dier insanlarla yaanan k繹t羹 tecr羹beler (繹rnein bakalar覺 taraf覺ndan alay edilmek, aa覺lanmak veya d覺lanmak)
  • 襤nsan yaam覺ndaki s覺k覺nt覺 verici olaylar (繹rnein yak覺n bir insan覺n 繹l羹m羹 veya bir ayr覺l覺k)

Sosyal fobiniz olup olmad覺覺n覺 nas覺l anlars覺n覺z?

Sosyal fobisi olan kiiler, bir uzman hekime veya psikoterapiste bavurarak profesyonel yard覺m alabilirler. Bunlarla yap覺lan ilk g繹r羹mede hastan覺n rahats覺zl覺klar覺, genel sal覺k durumu ve bedensel hastal覺klar覺na dair sorular sorulur. Terapist, anketler yard覺m覺yla hastal覺覺n iddetini deerlendirebilir. Sosyal fobiler genellikle baka ruhsal hastal覺klarla beraber g繹r羹ld羹kleri i癟in, bu y繹nde de muayene yap覺l覺r.

Sosyal fobiler nas覺l tedavi edilir?

Bilimsel arat覺rmalar, 繹zellikle biliseldavran覺 terapisininetkili olduunu g繹steriyor. Bu psikoterapi t羹r羹, hastan覺n kayg覺lar覺n覺n nedenini arat覺rmas覺na ve korkular覺yla y羹zlemesine imkan salar. Bilisel davran覺 terapisi, 癟ou psikoterapist taraf覺ndan uygulan覺r.

Sosyal fobi bazen antidepresif ila癟larla da (tam olarak: selektif serotonin gerial覺m inhibit繹rleriyle, k覺saca SSRI) tedavi edilir. Buna kar覺l覺k arat覺rmalar, 繹zellikle uzun vadeli bilisel davran覺 terapisininila癟lardandaha etkili olduunu g繹steriyor.

Hastan覺n arkada veya yak覺nlar覺 neler yapabilir?

Bir sosyal fobi, madurun yak覺n 癟evresi 羹zerinde genellikle k覺s覺tlay覺c覺 bir etki g繹sterir. D覺ardan bakan kiiler i癟in, madurun sadece 癟ekingen mi olduunu yoksa sosyal fobisinin mi olduunu ay覺rt etmek zordur. Sosyal fobi belirtileri g繹r羹l羹rse, aile bireyleri ve arkadalar覺n覺n, maduru, profesyonel yard覺m almas覺 i癟in cesaretlendirmesi gerekir.

Hasta yak覺nlar覺n覺n kendilerini 癟ok fazla k覺s覺tlamamalar覺 da ayr覺ca 繹nemlidir. Bir kiinin partner veya arkada覺nda sosyal fobi s羹rekli bir sorun haline d繹n羹羹rse, kendi kendine yard覺m gruplar覺, dan覺ma merkezleri, hekimler ve psikoterapistlerden hem bilgi hem de tedavi y繹n羹nden yard覺m alabilirler.

襤lginizi ekebilir:   Ayr覺l覺k Sonras覺 Bahanelere Y繹nelmeyin

Bir cevap yaz覺n