5 May覺s 2021

Psikolojinin Bozuk Olduunu G繹steren 襤aretler

u hayatta hepimiz sorunlar yaar覺z. Can覺m覺z覺 s覺kacak, hayattan belki birazc覺k uzaklamam覺za neden olacak sorunlar yaayabiliriz ama ne zaman bu sorunlar覺n bizim psikolojimizi bozduunu bilmek o problemi 癟繹zmek, o psikolojik bozukluu ortadan kald覺rmak ad覺na 癟ok 繹nemli.

Psikolojimizin bozuk olduunu g繹steren baz覺 iaretlerden bahsetmek istiyorum. Hepimizin en temelde kendimizi birazc覺k da olsa sevmemiz,birazc覺k da olsa deer vermemiz gerekiyor. Eer ki kii kendisini sevmiyorsa kii kendisinden nefret ediyorsa ve bu ge癟ici bir durum deilse yani g羹n i癟inde yaad覺覺n d羹羹lerden bahsetmiyorum ya da bazen bir hafta modun d羹羹k bir ekilde ge癟ebilir ve kendinle aran 癟ok iyi olmayabilir. Ben daha uzun s羹reli bir alg覺dan bahsediyorum. ok uzun zamand覺r kendinden nefret ediyorsan,kendinden bir ekilde tiksiniyorsan, hatta deersiz hissediyorsan bu senin psikolojik bir problem yaad覺覺n覺n iareti olabilir. Sal覺kl覺 bir ruh h璽line sahip olan insanlarda yaad覺klar覺 problemlere kar覺 癟繹z羹m 繹nerileri gelitirmelerini ya da m羹cadele etmelerini bekleriz. Ama bir insan psikolojik bir problem ya覺yorsa ortaya 繹yle bir durum 癟覺kar. Ortada problem vard覺r. Bazen bu problemin 癟繹z羹m羹 kolay olmas覺na ramen bu kiiler bu 癟繹z羹mle y羹zlemekten ka癟覺n覺r ve ka癟覺nma y繹ntemleri gelitirir.

Baz覺 ka癟覺nma y繹ntemleri 癟ok masumanedir. Kii her f覺rsatta uyur. Bir ekilde ondan ka癟ar. Baz覺 durumlardaysa kendisini k繹t羹 hissettii zaman ya da kendisine birisi k繹t羹 davrand覺覺 zaman onunla y羹zlemek yerine kendisini yemeye verir. Ne diyoruz buna duygusal yeme . B繹yle insanlarda obezite 癟ok s覺k kar覺la覺labiliyor. Bazen de daha a覺r ka癟覺nma y繹ntemleri vard覺r. Kii yaad覺覺 problemi y羹zlemek yerine kendisini alkole verebilir, uyuturucu maddeye verebilir, o uyuturucu maddeyi kulland覺覺 m羹ddet癟e ne olacak o problemi hat覺rlamayacak ve bir bakars覺n ki b繹yle bir zaman diliminde kii napm覺 oldu. O alkolle kendini uyuturmu oldu, maddeyle uyuturmu oldu. O s羹re癟te problemden ka癟m覺 oldu.

Ne olacak ay覺ld覺覺 zaman o problem orada olduu gibi duracak bu sefer daha fazla madde, daha fazla alkol kullanmaya balayacak. Bazen de kii kendisini al覺verile tatmin edebilir. Bazen de bir ekilde a覺r覺 i kolik olmayla kendi problemlerinden ka癟ma yolunu tercih edebilir. Bunlar da iaretlerden bir ka癟覺.

Dier insanlarla kurduumuz ilikiler de bizim ruh sal覺覺m覺z覺 anlamam覺z noktas覺nda en 繹nemli eylerden birisi.Mesela ben, bana gelen dan覺anlara hep sorar覺m.Arkadalar覺n var m覺, ailenle aran nas覺l? Eer ki sen 癟evrendeki b羹t羹n insanlarla problem ya覺yorsan,bir ekilde herkesle kavgal覺ysan, herkesle k羹ssen ya da bu insanlarla iliki kurmakta zorlan覺yorsan yapayaln覺z kalm覺san, bir kii bile bulmakta,hat覺rlamakta zorlan覺yorsan 癟evrende ite bu da senin bir problem, psikolojik bir problem yaad覺覺n覺 g繹sterebilir.

Bazen de eskiden aram覺z iyi olabilir insanlarla. Sonras覺nda baz覺 eyler yaar覺z. Baz覺 konular覺 kafam覺za takar覺z. Bir ekilde bir tak覺nt覺 gelitiririz ya da bir kayg覺 bozukluu ya覺yor olabiliriz. B繹yle durumda o yaad覺覺m覺z belirtilerle beraber etraf覺m覺zdaki insanlarla ilikimiz bozuluyorsa,okul hayat覺m覺zda, i hayat覺m覺zda, baar覺m覺zda d羹羹ler olabiliyorsa,konsantrasyon problemi ya覺yorsak ve bu 1-2 g羹nl羹k deil de uzun s羹ren bir ekilde devam ediyorsa, artarak devam ediyorsa bu da bir problem yaad覺覺m覺z覺 g繹steriyor olabilir.

襤lginizi ekebilir:   Sosyal Bilimlerin Krali癟esi; Psikoloji Nedir ?

Sal覺kl覺 ruh h璽line sahip olan insanlar hayatta istedikleri ve korkular覺 konusunda bir denge olutururlar. Hepimizin hayata ilikin korkular覺 vard覺r. Hepimizin 癟ekingen olduu taraflar vard覺r.Ama bir insan覺n psikolojik anlamda s覺k覺nt覺lar覺 varsa korkular覺n覺n esiri olmutur. Hayata dair bir s羹r羹 beklentisi vard覺r ama bir ad覺m atmak konusunda bile ciddi s覺k覺nt覺 yaar. Bundan dolay覺 o korku etraf覺n覺n dikenli tellerle 癟evrili ve kii istediklerini hi癟 yapamad覺覺 i癟in 癟ok mutsuz olur bir ekilde o korkuyu da aamad覺覺 i癟in o k覺s覺r d繹ng羹 i癟inde kapal覺 kal覺r ve mutluluk, huzur o iyi hisler kiiye ciddi anlamda uzak kal覺r.

Bu durumdaysan korkular覺n覺n esiri olmusan bu da senin psikolojik bir problem yaad覺覺n覺 g繹steriyor olabilir. Kiinin kendi ruh sal覺覺n覺 deerlendirirken dikkat etmesi gereken en 繹nemli eylerden birisi de yaad覺覺 ba覺ml覺l覺klard覺r.

Ba覺ml覺l覺k dediimiz mevzu nedir temelde: Bir ey bize zarar verdii h璽lde onu yan覺m覺zda, hayat覺m覺zda tutma 覺srar覺m覺zd覺r. Bu sadece uyuturucu madde ya da alkol deildir. Bazen bize zarar veren bir i ortam覺 olabilir,bazen bize zarar veren insanlar olabilir. Bize zarar veren bir ilikimiz bile olabilir. Bak etraf覺na bir s羹r羹 insan kendisini ciddi ve inan覺lmaz zarar vermesine ramen o insanlara ba覺ml覺 olduu i癟in hayat覺nda tutar. N’oluyor b繹yle olunca bu ba覺ml覺l覺ktan kurtulamama h璽li hem psikolojisini dibe g繹t羹recektir. Daha dipte yaamas覺na sebep olacakt覺r hem de eer normal bir psikolojiye sahip olsa bile b繹yle s覺k覺nt覺l覺 bir insanla birlikte olduu i癟in psikolojik h璽li, ruh h璽li daha 癟ok k繹t羹ye gidecektir.

Hayatta hepimizin ba覺na iyi ya da k繹t羹 eyler gelebilir. K繹t羹 eyler geldii zaman 羹z羹l羹r羹z, y覺k覺l覺r覺z ve budan dolay覺 bir s羹re boyunca bu olumsuz eyden etkileniriz. Ama sal覺kl覺 ruh h璽line sahip olan insanlar bir s羹re sonra adapte olma yetenekleri sayesinde o eyleri unutmasa bile hayat覺na devam edebilirler.Bu bir kay覺p da olabilir, bir iflas da olabilir bir ayr覺l覺k da olabilir. Bundan sonra kii diyor: Evet, 繹zl羹yorum onu! Bir ekilde h璽l璽 az da olsa ac覺 癟ekmeye devam ediyorum ama hayat devam ediyor noktas覺na geliyor. Ama bir insan psikolojik bir problem ya覺yorsa ya da yaad覺覺 eyden dolay覺 yaad覺覺 durum psikolojik probleme d繹n羹m羹se y覺llar ge癟se bile adapte olma yeteneini kullanam覺yor. Bir bak覺yorsun ki 1 ayl覺k ilikiden sonra 5 y覺l boyunca ac覺 癟ekiyor ya da yaad覺覺 kay覺ptan dolay覺 kendini i癟e kapat覺yor. 襤flastan dolay覺 bir daha 癟al覺mamay覺 tercih ediyor. N’apm覺 oldu adapte olmad覺, kendini korkular覺n覺n esiri h璽line getirmi oldu. Bu da bir psikolojik problem yaad覺覺n覺n iareti olabilir.

Hepimizin u hayatta rutinleri vard覺r: 襤tah d羹zenimiz, uyku d羹zenimiz,etraf覺m覺zdaki insanlarla olan ilikimiz. Bug羹ne kadar az 癟ok etraf覺m覺zdaki insanlar der ki ya da kendimiz i癟in diyebiliriz: Beyhan’覺n 繹yle bir itah覺 vard覺r, az yer 癟ok yer. Beyhan u saatte yatar u saatte kalkar. Beyhan’覺n arkadalar覺 unlard覺r.u zaman diliminde g繹r羹羹r. Beyhan sosyal bir insand覺r.Beyhan daha fazla kendi kendine zaman ge癟irmeyi seven bir insand覺r yani hepimizin bilindik 繹zellikleri, rutinleri vard覺r ama bazen psikolojimiz bozulduu zaman bu rutinler allak bullak olur.

襤lginizi ekebilir:   Psikoloa M覺 Gitmeliyim? Psikiyatriste Mi?

Az itah覺 olan bir insan a覺r覺 yemeye balar.Normalde normal itah覺 olan bir insan itah覺 kesilir,yak覺n zaman i癟inde 癟ok ciddi kilo verme problemi yaar. Uykusuz olan bir insan,az uyuyan bir insan yataktan 癟覺kmak istemeyebilir ya da bir ekilde 癟ok uyuyan bir insan yataa girdii zaman yatakla savamaktan, d羹羹nmekten sabahlara kadar uykusuz kalabilir. Etraf覺m覺zdaki insanlarla bir ilikimiz varken onlarla ilikimizi keseriz ve eve kapan覺r覺z. Ya da bir ekilde hi癟 olmad覺覺 h璽lde, normalde 繹yle ilikilerimiz olmad覺覺 h璽lde sa癟ma sapan ilikiler yaamaya balar覺z. Normaldeki 癟izgimiz k覺sa bir zaman i癟inde tam aksi y繹nde deiim g繹steriyorsa bu da psikolojimizin bozulduunu g繹steren iaretlerden birisi olabiliyor.Psikolojik problem yaad覺覺n覺 g繹steren bir dier iaret de etraftaki insanlar覺 g繹zlemlediin zaman 繹yle bir his geliyorsa i癟ine: ” Ya, bu insanlar nas覺l mutlular, mutlu olacak eyleri nereden buluyorlar ben neden bu ekilde ya覺yorum. Bu hayat neden bana bu kadar zor geliyor.” Eer ki kendini b繹yle karanl覺k bir kutu i癟inde hissediyorsan ve dier b羹t羹n insanlar sana nas覺l bu kadar mutlu oluyormu gibi geliyorsa ite burda da bir problem olduunu d羹羹nebiliriz.

Bazen de dier insanlar覺n 癟ok da umursamad覺覺 bir eyi 癟ok fazla b羹y羹t羹yor olabiliriz. Bu bir hastalanma korkusu olabilir, kirlenme korkusu olabilir.ya da ba覺m覺za bir eyin gelebileceini d羹羹nme h璽li olabilir. B繹yle bir durumda bizi tan覺yan, seven insanlar bile, “Ya abart覺yorsun Beyhan,bu kadar b羹y羹tecek bir ey yok!” demesine ramen ve bunu birbirini tan覺mayan insanlar teyit etmesine ramen seni o 繹nemsiz g繹r羹nen ey konusunda ciddi anlamda kayg覺lan覺yorsan ve bu kayg覺n senin hayat覺n覺 etkiliyorsa, uykular覺n覺 etkiliyorsa, ilikilerini etkiliyorsa burda da ciddi bir psikolojik problem iareti olabilir. Bizi iyi eden eylerin ba覺nda da ilikiler geliyor. Bizi k繹t羹 h璽le getiren eylerin ba覺nda da ilikiler getiriyor. Eer yaad覺覺m覺z iliki zorlu bir iliki ise her daim tetikte olmam覺z覺 gerektiriyorsa bir ekilde devaml覺 tart覺ma gerginlik i癟indeysek kii bir taraf覺yla bu ilikiye al覺覺yor. Sanki iin normali buymu gibi geliyor. Zihinsel anlamda 癟ok ac覺 癟ekmediini hissediyor ama senin zihinsel anlamda ac覺 癟ekmiyormu gibi hissetmen zihinsel ve bedensel olarak hasar g繹rmediin anlam覺na gelmiyor. B繹yle bir durumda gergin bir iliki i癟indeysen ve bu gerginlik hi癟 bitmiyorsa her zaman s覺k覺nt覺 癟覺kacak bir mevzu varsa bu da senin fark覺nda olmadan psikolojini bozmu olabilir. B繹yle bir durumda da 羹zerinde durulmas覺 gerekiyor.

襤lginizi ekebilir:   Kayg覺 ve Beden Zihni Nas覺l Etkiler (Anksiyete)

evremizdeki insanlar覺n da bizim hakk覺m覺zdaki geri bildirimi ger癟ekten deerlidir ama bu geri bildirimleri kimin de verdii 癟ok 繹nemlidir. Eer 癟ok narsistik yap覺da ya bizi aa覺lamaya,g繹mmeye 癟al覺an bir insan覺n verdii geri bildirimi 癟ok ciddiye almamal覺y覺z. Bu insanlar “Ya, senin psikolojin bozuk,senin psikoloa gitmen gibi durumlar覺 bizim daha k繹t羹 hissetmemiz i癟in s繹yl羹yor olabilirler ama daha 繹ncesinde fikrine, sa duyusuna, iyi niyetine g羹vendiimiz insanlar taraf覺ndan “Ya, acaba sen bir yard覺m m覺 alsan, Beyhan eskisi gibi deilsin baz覺 eyleri sanki daha b羹y羹t羹yorsun, seni mutsuz g繹r羹yorum, gergin g繹r羹yorum gibi geri bildirimler varsa kii kendi hissetmiyor olabilir ya da normal geliyor olabilir yaad覺覺 eyler b繹yle durumlarda o insanlar覺n bize verdii geri bildirimlere dikkat etmemiz gerekiyor.

襤te bu sayd覺覺m eylerin bir 癟ounluunu birarada ya覺yorsan ve bu belirtiler g羹n i癟inde gelip giden eylerden bahsetmiyorum sana uzun s羹reli devam ediyorsa ve ge癟miyorsa ve hatta artarak devam ediyorsa bir psikolojik problem ya覺yor olabilirsin. 襤nsanlar覺n bir 癟ou asl覺nda psikolojik problemleri kendi 癟繹zebileceini zannediyor ama hafif problemler belki 癟ok hafif ya覺yorsan eer yaad覺覺n problemi ama orta ve a覺r seviyedeki problemlerde genelde yard覺m almadan 癟繹z羹m noktas覺na ulamak pek m羹mk羹n olmuyor ama h璽l璽 baz覺 insanlarda ey var psikoloa gidersem,psikiyatriste gidersem ne olacak ki yani,insanlar bana deli diyecekler nas覺l bir 癟繹z羹m olacak. H璽lbuki bir 癟ok psikolojik problem ger癟ekten baz覺 durumlarda ila癟 yard覺m覺yla baz覺 durumlarda psikoterapiyle bazen ikisini kombine ederek 癟ok g羹zel sonu癟lar verebiliyor. Tam bu videoda ben unu da s繹ylemek istiyorum.ila癟lar konusunda ciddi bir 繹n yarg覺 var Evet, bu 繹n yarg覺 kendi kendine olumad覺.daha 繹nce belki de 癟ok da iini ciddiye almayan, sevmeyen doktorlar taraf覺ndan her durumda sel璽m versen antidepresan yaz覺ld覺覺 i癟in b繹yle bir alg覺 olutu bug羹ne kadar ama unu net olarak s繹ylemeliyim bu alg覺dan dolay覺 baz覺 problemlerde gerektii h璽lde bile kiiler ila癟 kullanmaya biliyorlar. Baz覺 durumlarda baz覺 psikolojik problemlerde ila癟s覺z tedavi maalesef m羹mk羹n deil ama bir 癟ok psikolojik problemde en iyi 癟繹z羹m y繹ntemi hem ila癟 kullanmak hem de psikoterapi almakt覺r. Bunu asla es ge癟memek l璽z覺m. Sadece ila癟 ya da sadece terapi bazen etkisiz kalabiliyor. 襤kisini bir arada kulland覺覺m覺z zaman 癟ok g羹zel sonu癟lar alabiliyoruz.

Diyelim ki bu belirtileri ya覺yorsun, n’apacaks覺n, nerden balayacaks覺n? ncesinde bir psikiyatrik muayeneye g繹r羹nmeni 繹neririm.B繹yle bir yard覺m alman覺 繹neririm. Zaten bilin癟li bir doktora, psikiyatriste gittiin zaman kendisi seni terapi konusunda da y繹nlendirecektir, ila癟 konusunda da y繹nlendirecektir.Bir ekilde bu yola girmen l璽z覺m. b羹r t羹rl羹 insanlar覺n 繹mr羹 ge癟iyor, y覺llar覺 ge癟iyor.B繹yle ac覺 i癟inde, karanl覺k i癟inde bunlar覺 yaamak zorunda deilsin.

Beyhan Budak