19 Ocak 2023

Psikoloji Nedir? Bal覺ca arat覺rma ve uygulama alanlar覺

Bir癟ok dal ve kariyer f覺rsat覺 ile zihin ve davran覺 癟al覺mas覺

Psikoloji nedir dersek eer k覺saca  zihin ve davran覺lar覺n incelenmesidir diyebiliriz. 襤nsanlar覺n nas覺l d羹羹nd羹羹n羹, davrand覺覺n覺 ve hissettiini etkileyen biyolojik etkileri, sosyal bask覺lar覺 ve 癟evresel fakt繹rleri kapsar.

Psikoloji hakk覺nda daha zengin ve derin bir anlay覺 kazanmak, insanlar覺n dier insanlar覺 daha iyi anlamalar覺n覺n yan覺 s覺ra kendi eylemleri hakk覺nda i癟g繹r羹 elde etmelerine yard覺mc覺 olabilir.

Psikolojinin kapsad覺覺 her eyi k覺sa bir tan覺mla ele almak zordur, ancak geliim, kiilik, d羹羹nceler, hisler, duygular , motivasyonlar ve sosyal davran覺lar gibi konular, psikolojinin anlamaya, tahmin etmeye ve a癟覺klamaya 癟al覺t覺覺 konular覺n yaln覺zca bir k覺sm覺n覺 temsil eder.

Psikoloji T羹rleri

Psikoloji, insan d羹羹ncesi, davran覺覺, geliimi, kiilii, duygular覺, motivasyonu ve daha fazlas覺n覺 incelemeyi kapsayan geni ve 癟eitli bir aland覺r. Sonu癟 olarak, baz覺 farkl覺 alt alanlar ve uzmanl覺k alanlar覺 ortaya 癟覺km覺t覺r. Aa覺dakiler, psikolojideki bal覺ca arat覺rma ve uygulama alanlar覺ndan baz覺lar覺d覺r:

  • Anormal psikoloji , anormal davran覺 ve psikopatoloji 癟al覺mas覺d覺r. Bu uzmanl覺k alan覺, 癟eitli zihinsel bozukluklar覺n arat覺r覺lmas覺na ve tedavisine odaklan覺r ve psikoterapi ve klinik psikoloji ile balant覺l覺d覺r.
  • Biyolojik psikoloji (biyopsikoloji), biyolojik s羹re癟lerin zihni ve davran覺覺 nas覺l etkilediini inceler. Bu alan n繹robilim ile yak覺ndan balant覺l覺d覺r ve beyin hasar覺na veya beyin anormalliklerine bakmak i癟in MRI ve PET taramalar覺 gibi ara癟lar覺 kullan覺r.
  • Klinik psikoloji , ruhsal bozukluklar覺n deerlendirilmesi, tehisi ve tedavisine odaklan覺r.
  • Bilisel psikoloji , dikkat, haf覺za, alg覺, karar verme, problem 癟繹zme ve dil edinimi dahil olmak 羹zere insan d羹羹nce s羹re癟lerinin incelenmesidir.
  • Kar覺lat覺rmal覺 psikoloji , hayvan davran覺lar覺n覺n incelenmesiyle ilgilenen psikoloji dal覺d覺r.
  • Geliim psikolojisi , bilisel yetenekler, ahlak, sosyal ilevsellik, kimlik ve dier yaam alanlar覺 dahil olmak 羹zere yaam boyu insan b羹y羹mesine ve geliimine bakan bir aland覺r.
  • Adli psikoloji , yasal ve cezai adalet sisteminde psikolojik arat覺rma ve ilkeleri kullanmaya odaklanan uygulamal覺 bir aland覺r.
  • End羹striyel-繹rg羹t psikolojisi , i performans覺n覺 art覺rmak ve 癟al覺anlar覺 se癟mek i癟in psikolojik arat覺rmalar覺 kullanan bir aland覺r.
  • Kiilik psikolojisi , kiiliin nas覺l gelitiini ve her bireyi benzersiz k覺lan d羹羹nce kal覺plar覺n覺, davran覺lar覺 ve 繹zellikleri anlamaya odaklan覺r.
  • Sosyal psikoloji, grup davran覺覺, bireysel davran覺 羹zerindeki sosyal etkiler, tutumlar, 繹nyarg覺, uygunluk, sald覺rganl覺k ve ilgili konulara odaklan覺r.
    Psilkoloji kullan覺m alanlar覺Psikolojinin en belirgin uygulamas覺, psikologlar覺n, dan覺anlar覺n zihinsel s覺k覺nt覺 ve psikolojik hastal覺k semptomlar覺n覺 y繹netmelerine ve 羹stesinden gelmelerine yard覺mc覺 olmak i癟in ilkeleri, arat覺rmalar覺 ve klinik bulgular覺 kulland覺klar覺 ruh sal覺覺 alan覺ndad覺r.Psikoloji i癟in ek uygulamalardan baz覺lar覺 unlard覺r:
    • Eitim programlar覺 gelitirmek
    • ergonomi
    • Kamu politikas覺n覺 bilgilendirmek
    • Ruh sal覺覺 tedavisi
    • Performans gelitirme
    • Kiisel sal覺k ve esenlik
    • Psikolojik arat覺rma
    • kendi kendine yard覺m
    • Sosyal program tasar覺m覺
    • ocuk geliimini anlamak
襤lginizi ekebilir:   Yalan makineleri sadece filmlerde mi ie yar覺yor?

Psikolojinin Etkisi

Psikoloji, hem bireylere hem de topluma bir b羹t羹n olarak fayda salayan uygulamal覺 ve akademik bir aland覺r. Psikolojinin b羹y羹k bir k覺sm覺 ruh sal覺覺 sorunlar覺n覺n tehis ve tedavisine ayr覺lm覺t覺r, ancak bu, psikolojinin etkisi s繹z konusu olduunda buzda覺n覺n sadece g繹r羹nen k覺sm覺d覺r.

Psikolojinin bireylere ve topluma katk覺da bulunma yollar覺ndan baz覺lar覺 unlard覺r:

  • 襤nsanlar覺n neden 繹yle davrand覺klar覺na dair anlay覺覺m覺z覺 gelitirmek
  • 襤nsan zihnini ve davran覺覺n覺 etkileyebilecek farkl覺 fakt繹rleri anlamak
  • Sal覺覺, g羹nl羹k yaam覺 ve esenlii etkileyen sorunlar覺 anlamak
  • r羹n tasar覺m覺n覺 iyiletirmek i癟in ergonomiyi iyiletirme
  • Daha g羹venli ve daha verimli 癟al覺ma alanlar覺 yaratmak
  • 襤nsanlar覺 hedeflerine ulamalar覺 i癟in motive etmeye yard覺mc覺 olmak
  • 羹retkenlii art覺rmak

Psikologlar , insan davran覺覺n覺 anlamak, a癟覺klamak ve tahmin etmek i癟in nesnel bilimsel y繹ntemler kullanarak bu eyleri baar覺r . Psikolojik arat覺rmalar , daha sonra ampirik olarak test edilen bir hipotezle balayan y羹ksek d羹zeyde yap覺land覺r覺lm覺t覺r .