30 Nisan 2021

├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čayan ├žocuklar─▒n sosyal ve ileti┼čim becerileri

├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čayan ├žocu─čun, genellikle ortalama veya ortalaman─▒n ├╝zerinde zekaya sahip olsa da soyut kavramlar─▒ kavramakta ve bir hikayeyi yeniden anlatmakta zorluk ├žekebildi─čini s├Âyleyen┬áBeykent ├ťniversitesi┬áFen-Edebiyat Fak├╝ltesi Psikoloji B├Âl├╝m├╝ Dr. ├ľ─čr. ├ťyesi┬áS├╝leyman Kahraman, “Kelimeleri hat─▒rlamada yava┼č olabilirler ve harfleri ters ├ževirmek ya da bir kelimeyi geriye do─čru okumakta zorluk ├žekebilirler. ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar, ayn─▒ denemede bile ayn─▒ kelimeyi farkl─▒ bir ┼čekilde heceleyebilirler. ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝yle ya┼čayan ├žocuklar hangi duygular─▒ hissederler? ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ bir okuma bozuklu─ču olarak d├╝┼č├╝nme e─čiliminde olsak da, ayn─▒ zamanda bir ├žocu─čun duygusal, sosyal ve ileti┼čim becerileri ├╝zerinde de bir etkiye sahip oldu─čunu da g├Âz ard─▒ edemeyiz” diye konu┼čtu.

“KAYGI G├ľR├ťLEB─░L─░R”

Kahraman, ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čayan ├žocuklar─▒n en s─▒k kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ duygusal semptomun ┼čiddetli kayg─▒ oldu─čunun alt─▒n─▒ ├žizerek, “├çocuklar─▒n okulda ya┼čad─▒─č─▒ s├╝rekli hayal k─▒r─▒kl─▒klar─▒ ve kafa kar─▒┼č─▒kl─▒klar─▒ nedeniyle korkmaya ba┼člarlar. Bu duygular ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝n├╝n tutars─▒zl─▒klar─▒ ile daha da ┼čiddetlenir. Ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒ tahmin edebildikleri i├žin, yeni durumlara girmek son derece endi┼če verici hale gelebilir. ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čayan ├žocu─čun ├Âfkesinin hedefinin okullar ve ├Â─čretmenler olabilece─či gibi, bu ├Âfkeyi ebeveynlerine de y├Âneltebilece─čini s├Âyledi. ├ľzellikle annelerin bu ├Âfkeye maruz kalabilir. ├ço─ču zaman, ├žocu─čun okul s─▒ras─▒nda a┼č─▒r─▒ derecede pasif bir tav─▒rla ├Âfkesini yans─▒tmad─▒─č─▒; bununla birlikte, evin g├╝venli ortam─▒na girdikten sonra, bu ├žok g├╝├žl├╝ duygular─▒n ortaya ├ž─▒kabildi─čini ve genellikle anneye y├Âneltebilir” ┼čeklinde konu┼čtu.

├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čayan ├žocuklar─▒n bir ba┼čka sorununun okuduklar─▒n─▒ veya belirli bir kelimeyi hat─▒rlayamayacaklar─▒ i├žin zay─▒f haf─▒za gibi zeka sorununa sahip olduklar─▒ alg─▒s─▒ oldu─čunu hat─▒rlatan Kahraman s├Âzlerine ┼č├Âyle devam etti:

“Ayr─▒ca depresyonun da ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝nde s─▒k g├Âr├╝len bir komplikasyon olabilir. ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čayanlar─▒n ├žo─čunun depresyonda olmasa da bu t├╝r ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olan ├žocuklar─▒n yo─čun ├╝z├╝nt├╝ ve ac─▒ duygular─▒ i├žin daha y├╝ksek risk alt─▒nda oluyorlar.”

─░lginizi ├çekebilir:   ├çocuklukta Duygusal ─░hmal Ya┼čayanlar─▒n Sahte G├╝l├╝c├╝kleri

“SOSYAL PROBLEMLERE YOL A├çIYOR”

├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝n├╝n, ├Â─črenciler i├žin ├že┼čitli sosyal zorluklar olu┼čturabildi─činin belirten S├╝leyman Kahraman, “Rahats─▒zl─▒k kelimeleri h─▒zl─▒ bir ┼čekilde ├Â─črenmeyi engelleyebilir. ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝n├╝n bir ├žocu─čun akranlar─▒yla tipik bir ┼čekilde etkile┼čimde bulunmas─▒n─▒ ve sosyal durumlarda uygun ┼čekilde yan─▒t vermesini engelleyebilir. Okulda s─▒n─▒f arkada┼člar─▒na yeti┼čmek i├žin ├žok daha fazla ├žal─▒┼čmalar─▒ gerekti─činden, ├Âzg├╝venleri bazen ├žok d├╝┼č├╝k bir seviyeye d├╝┼čer. Bu t├╝r ├žocuklar, bu tutumun ciddi sonu├žlar─▒yla ‘aptal’ olduklar─▒na inanmaya ba┼člarlar. Bu sorunlar, s─▒n─▒f arkada┼č─▒ taraf─▒ndan alay konusu olarak daha da k├Ât├╝le┼čebilir” dedi.

“GENELL─░KLE S├ľZL├ť D─░L ─░┼×LEV─░N─░ ETK─░LER”

├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čayan ├žocuklar─▒n, akranlar─▒na k─▒yasla fiziksel ve sosyal olarak olgunla┼čmam─▒┼č olabilece─čini vurgulayan Kahraman, s├Âzlerini ┼č├Âyle s├╝rd├╝rd├╝:

“├çocuklar, sosyal ipu├žlar─▒n─▒ okumakta g├╝├žl├╝k ├žekebilir. Sosyal etkile┼čimlerde gerekli ki┼čisel mesafe miktar─▒ndan┬áhabersiz olabilirler veya di─čer insanlar─▒n v├╝cut diline duyars─▒z olabilirler. ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ genellikle s├Âzl├╝ dil i┼člevini etkiler. Etkilenen ki┼čiler do─čru kelimeleri bulmakta g├╝├žl├╝k ├žekebilir, kekeleyebilir veya do─črudan sorular─▒ yan─▒tlamadan ├Ânce durabilir. Dil, akranlar─▒yla ili┼čkilerinde daha merkezi hale geldi─činde, ergenlik d├Ânemine girdiklerinde bu onlar─▒ dezavantajl─▒ bir duruma sokar.”

“KARDE┼×LER ARASI KISKAN├çLI─×A NEDEN OLAB─░L─░R”

├çocuktaki ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝n├╝n aile ├╝zerinde de muazzam bir etkiye sahip oldu─čuna vurgu yapan Kahraman, “├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝, aileyi ├že┼čitli ┼čekillerde etkiler. En bariz olanlardan biri karde┼č rekabetidir. ├ľ─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ olmayan ├žocuklar genellikle ebeveynlerin ilgisinin, zaman─▒n─▒n ve paras─▒n─▒n ├žo─čunu alan ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ ├žocu─ču k─▒skan─▒rlar. Di─čer bir konu ebeveynler ├Â─črenme g├╝├žl├╝─č├╝ ya┼čayan ├žocu─čunun durumunu kabul edemeyebilirler. Bundan dolay─▒ ├žocu─ča a┼č─▒r─▒ y├╝klenme, cezaland─▒r─▒c─▒ tutuma sahip olma, ├žocu─ču su├žlama, okulu su├žlama gibi e─čilimler g├Âsterebilirler. Bu durumlar ├žocu─čun yeterli, gerekli ve uygun deste─či almalar─▒n─▒ zorla┼čt─▒r─▒r” ifadelerini kulland─▒.

Bir cevap yaz─▒n