4 Ocak 2021

Mutlu Olma Korkusu – ├çerofobi

Ya┼čam her zaman d├╝z bir ├žizgide ilerlemiyor, ├žo─ču zaman ini┼čleri ve ├ž─▒k─▒┼člar─▒ var. Ho┼čumuza giden durumlarda mutluluktan u├žabilir, bazen de a─člayabiliriz. Ancak mutsuzlu─čun, mutlulu─čun hemen ard─▒ndan gelen bir duygu oldu─čuna dair inan─▒┼člar─▒m─▒z, ayaklar─▒ yere basmayan bir d├╝┼č├╝nceden fazlas─▒ de─čil.

ÔÇťT├╝m fobilerde oldu─ču gibi ├žerofobide de fobinin dereceleri var. Kimi sadece arkada┼člar─▒yla ├žok e─člendi─či bir ak┼čam eve d├Ânerken olumsuz bir durumla kar┼č─▒la┼čabilece─či ihtimalini akl─▒ndan ge├žirirken, kimi de ne┼čelenebilece─či ortamlardan ve ileti┼čimlerden ka├ž─▒n─▒r. Bu durum baz─▒ ki┼čilerde ise mutlu ve ne┼čeli ortamlardayken bulant─▒ ya da nefes darl─▒─č─▒ gibi semptomlar ┼čeklinde ortaya ├ž─▒kabilir.ÔÇŁ

Dikkat Çerofobi Var

Son ├ž─▒kard─▒─č─▒ Mutluluk Fakt├Âr├╝ isimli kitab─▒nda konu hakk─▒nda de─čerlendirmeler yapan Selin Yetimo─člu; ÔÇť├çerofobi s├Âzc├╝─č├╝, YunancaÔÇÖda ÔÇśMemnunumÔÇÖ anlam─▒na gelen ÔÇśChairoÔÇÖdan geliyor. Ve tabii di─čer pek ├žok fobi gibi bu fobiye sahip olmayanlar da fobisi olanlar─▒ anlamakta g├╝├žl├╝k ├žekiyor. Y├╝kseklik korkusu olmayanlar─▒n ├žo─ču, y├╝kseklik korkusu olan ki┼čilerle empati yapabiliyorken mutluluk fobisi olanlarla empati yapabilen ├žok az ki┼či varÔÇŁ diyor ve s├Âzlerine ┼č├Âyle devam ediyor; ÔÇť├çerofobisi olan ki┼čiler her zaman ├╝zg├╝n ve melankolik g├Âr├╝nen ki┼čiler olmak zorunda de─čil. ├ço─ču d─▒┼čar─▒dan bak─▒nca halinden memnun g├Âr├╝nse de akl─▒ndan ge├žen d├╝┼č├╝nceler kendisini rahats─▒z ediyor olabilir. ├ľrne─čin, bir do─čum g├╝n├╝ partisindedir. ÔÇśAy─▒p olurÔÇÖ ya da ÔÇśarkada┼č─▒ ├╝z├╝l├╝rÔÇÖ gibi sebepler dolay─▒s─▒yla orada bulunmaya devam ediyordur ancak i├ž sesi oradan bir an ├Ânce ├ž─▒kmas─▒n─▒ s├Âyl├╝yor olabilir.

Hayat─▒nda ├Ânemli yeri olabilecek mutlu de─či┼čimlere izin vermiyor da olabilir. ├ľrne─čin, romantik ili┼čkilerden ka├ž─▒n─▒yordur. ─░lgili ki┼čiler de─či┼čse de sonunda yine mutsuz olaca─č─▒na dair g├╝├žl├╝ bir inan├ž ta┼č─▒yordur. Ya da pek ├žok ki┼činin keyifli ya da e─členceli olarak nitelendirece─či sinemaya gitmek, i┼č ├ž─▒k─▒┼č─▒ kahve i├žmeye gitmek, komedi dizisi izlemek gibi olduk├ža basit aktivitelerden bile korkuyor olabilir. Hatta sadece kendisinin de─čil, ├ževresindeki ki┼čilerin mutlu olmaya ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ gereksiz veya zarar veren bir ├žaba olarak g├Âr├╝yor bile olabilir. ├ç├╝nk├╝ esas korktu─ču mutluluk an─▒ de─čil, mutluluk an─▒n─▒ takip edece─čine inand─▒─č─▒ mutsuzluk an─▒d─▒r.ÔÇŁ

─░lginizi ├çekebilir:   ├çocuklar yeti┼čkin gibi davranmak zorunda kald─▒─č─▒nda.

├çok G├╝ld├╝k Ba┼č─▒m─▒za K├Ât├╝ Bir ┼×ey Gelecek

Olumsuz D├╝┼č├╝nce K├╝lt├╝r├╝n├╝ Beslemeyi Seviyoruz

Bu endi┼če halini s├╝rekli ya┼čayanlar─▒n durumu ise hayli zor. Y─▒llar i├žinde yap─▒lan neredeyse t├╝m ara┼čt─▒rmalar hep ayn─▒ ┼čeyi s├Âyl├╝yor: Mutluluk anlardan ibarettir. An─▒ ya┼čayabildi─čimiz ├Âl├ž├╝de mutluyuzdur. Keyif ald─▒─č─▒m─▒z bir zaman diliminde, ki bu ├žok basit bir an olabilir, ├Ârne─čin aileyle bir ak┼čam yeme─činde ya da butik bir standup g├Âsterisinde ÔÇťAy keyfim bozulmaz in┼čallahÔÇŁ diye d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝m├╝z o an mutluluk u├žup gider. Bazen g├╝zel dilekler dilerken bile ├Ârne─čin, yeni araba alan birine ÔÇťKazas─▒z belas─▒z kullanmak nasip olsunÔÇŁ diyoruz. ─░┼čte dilimize yerle┼čmi┼č olan t├╝m bu olumsuzluklar asl─▒nda olumsuz d├╝┼č├╝nme k├╝lt├╝r├╝ne katk─▒ sa─čl─▒yor. Ve t├╝m bunlar kendimize verdi─čimiz birer ceza. ├ľyle ki; kendi mutlulu─čumuzu durduk yere sabote ediyoruz.

├çEROFOB─░ K─░TLELER─░N ODA─×INDA

├çerofobisi olan terapist ve performans sanat├ž─▒s─▒ Noemi Lakmaier, SidneyÔÇÖde ger├žekle┼čtirdi─či Cherophobia isimli performans─▒nda birbirine ba─čl─▒ ve helyum dolu binlerce balonun alt─▒na kurulan bir mekanizmayla kendini ba─člay─▒p dokuz saat havada as─▒l─▒ kalm─▒┼č. Sanat├ž─▒ performans─▒n─▒ ÔÇťAsl─▒nda hepimizin mutlu olmay─▒ istemesi gerekiyordu, ├Âyle de─čil miÔÇŁ diyerek a├ž─▒kl─▒yor. Balonlar onu yukar─▒ ├žekmeye ├žal─▒┼č─▒rken kendi a─č─▒rl─▒─č─▒ onu a┼ča─č─▒ ├žekiyor. Bu metafor ger├žekle┼čmesini istediklerinden korkmas─▒n─▒, kontrol etme iste─čini ve g├╝c├╝n verdi─či g├╝vensizli─či yans─▒t─▒yor.

KORKUNUZUN SEVIYESINI ├ľL├ç├ťN

├çerofobi, psikolojide ├╝zerine hen├╝z az say─▒da ├žal─▒┼čma yap─▒lm─▒┼č bir konu. Fakat tabii depresyonla yak─▒n bir ili┼čkisi oldu─ču konusu da bilinen bir ger├žek. Ancak depresyonun sebebi mi yoksa sonucu mu oldu─ču hen├╝z belirlenememi┼č durumda. Journal of Cross-Cultural PsychologyÔÇÖde yay─▒nlanan bir makalede, yap─▒lan detayl─▒ ├žal─▒┼čma neticesinde olu┼čturulan Mutluluktan Korkma Skalas─▒, ├žerofobinizin d├╝zeyini belirlemede size yard─▒mc─▒ olabilir. ├ľyleyse bak─▒n bakal─▒m, a┼ča─č─▒daki ifadelere olan inan─▒┼č─▒n─▒za bir ile yedi aras─▒nda bir say─▒ verecek olsan─▒z her birine ka├ž verirdiniz? T├╝m ifadelere verdi─činiz cevaplar─▒ de─čerlendirerek ├žerofobinizin seviyesini g├Ârebilirsiniz.

─░lginizi ├çekebilir:   Mevsimsel Afektif Bozukluk Neden k─▒┼č aylar─▒nda kendimizi k├Ât├╝ hissederiz?

+├çok ne┼čeli olmak istemem. ├ç├╝nk├╝ ne┼če ├žo─čunlukla ├╝z├╝nt├╝yle sonu├žlan─▒r.

+Felaketler genellikle talihli durumlardan hemen sonra gelir.

+├çok fazla ne┼čenin olumsuz sonu├žlar─▒ vard─▒r.

MUTLULUK FOB─░S─░YLE M├ťCADELE

Literat├╝re bakt─▒─č─▒m─▒zda ├žerofobinin tedavi edilmesinde psikoterapi, bili┼čsel davran─▒┼č├ž─▒ terapi, anksiyeteyi azaltmaya y├Ânelik ila├ž kullan─▒m─▒ ve rahatlama teknikleri kullan─▒ld─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝yoruz. Bu rahatlama teknikleri aras─▒nda yer alan otojen gev┼čeme sayesinde bedensel fark─▒ndal─▒k ve imgeleme gibi metotlarla rahatlama sa─članabiliyor. Ne┼čeli durumlar─▒n yaratt─▒─č─▒ stresi azaltmak i├žin kullan─▒lan bir di─čer rahatlama tekni─či ise meditasyon oluyor. Meditasyonun duygular─▒ y├Ânetmeyi kolayla┼čt─▒rd─▒─č─▒na dair ├že┼čitli akademik ├žal─▒┼čmalar bulunuyor. Korku ve kayg─▒s─▒n─▒ y├Ânetebilen ki┼čilerde ├žerofobinin olumsuz etkileri azal─▒yor. Ki┼či b├Âylelikle zaman i├žinde ne┼če ve mutlulu─čun kendisi i├žin k├Ât├╝ olaca─č─▒ d├╝┼č├╝ncesinden kurtuluyor.

BİLİNÇLİ FARKINDALIK HALİ

Anda kalabilme becerisi herkesin mutluluk seviyesini art─▒rma g├╝c├╝ne sahip. Bu, ├Âzellikle mutluluktan sonra mutsuzlu─čun gelece─čine inanan ki┼čiler i├žin daha hayati bir beceri oluyor. ├ç├╝nk├╝ mutlu oldu─ču an─▒n tad─▒n─▒ ├ž─▒karabilen ki┼či, ge├žmi┼čten getirdi─či ya da gelece─če dair d├╝┼č├╝nceleri daha rahat bir ┼čekilde zihninden uzakla┼čt─▒rabiliyor. Bilin├žli fark─▒ndal─▒k da diyebilece─čimiz mindfulness kavram─▒ ise tam bu noktada devreye giriyor. ├ç├╝nk├╝ ge├žmi┼če ya da gelece─če giden zihnin nazik├že ve bilin├žli ┼čekilde ┼ču ana ta┼č─▒nabilmesi geli┼čtirilebilecek bir al─▒┼čkanl─▒k. Meditasyonlarsa mindfulnessÔÇÖ─▒n en g├╝├žl├╝ ara├žlar─▒ndan biri oldu─ču i├žin ├žerofobi tedavisinde ├Ânemli bir yere sahip. Nefes egzersizleriyle zihni sakinle┼čtirme de burada kullan─▒lan bir ba┼čka rahatlama tekni─či oluyor.

Mutlu olmak herkesin hakk─▒. Kayseri Psikoloji alan─▒nda ├žok de─čerli uzman psikolog ve terapistler bulunmaktad─▒r. Kendi ├žaban─▒zla ├╝stesinden gelemedi─činiz sorunlar, fobiler varsa konu ile ilgili sitemizde arama yaparak kendinize uygun psikolog, psikiyatr veya terapistleri inceleyerek dan─▒┼čman─▒z─▒ tavsiye ederiz.

Bir cevap yaz─▒n