1 Mart 2021

─░├žimiz hep ├žocuk, A┼č─▒r─▒ m├╝kemmeliyet├ži ebeveyn

A┼č─▒r─▒ m├╝kemmeliyet├ži ebeveyn, a┼č─▒r─▒ koruyucu, a┼č─▒r─▒ ho┼čg├Âr├╝l├╝ ve mutsuz ebeveynlik nedir? B├Âyle ailelerde b├╝y├╝yen ├žocuklar i┼č ve sosyal hayatlar─▒nda neler ya┼č─▒yorlar?

─░├žimiz hep ├žocuk: Ebeveyn tutumlar─▒n─▒n kariyer ve sosyal hayat─▒m─▒za etkisi

ÔÇťD├╝nyaya bir kez bakar─▒z, ├žocuklukta.
Geri kalan─▒ hat─▒rad─▒r.ÔÇŁ
ÔÇö Louise Gl├╝ck

Mutsuz, huzursuz, enerji vampiri insanlarla sosyal hayatta da i┼č hayat─▒nda da ne kadar s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒r olduk. Ku┼čak de─či┼čtik├že mutsuzluk oran─▒ da katmerleniyor sanki. Bir├žo─čumuz ÔÇś┼čimdiki gen├žler ┼čansl─▒ bizim zaman─▒m─▒zda bu kadar f─▒rsat yoktuÔÇÖ derken gen├žler mutsuzluktan dem vuruyor. Hem ┼čansl─▒ (?) hem mutsuz bu gen├žlere ├Ân yarg─▒yla yakla┼č─▒p onlar─▒ ho┼čnutsuz olarak etiketlemesi i┼čin kolay─▒ ve ne yaz─▒k ki ├žo─ču insan bu kolayc─▒l─▒─č─▒ tercih ediyor. Peki, ama i┼čin zor yan─▒ ne? Tabi ki ger├že─čimizle y├╝zle┼čmek.

Her evin, ailenin dinami─či farkl─▒d─▒r dolay─▒s─▒yla her ebeveynin ├žocu─čuna kar┼č─▒ tak─▒nd─▒─č─▒ tutum da de─či┼čkenlik g├Âsterir. Tutumlar de─či┼čse de t├╝m anne babalar ├žocu─ču i├žin en iyi ve kendince do─čru olan─▒ yapmak ister. Niyet b├Âyle olunca objektiflik kayboluyor yanl─▒┼člara savunma kalkan─▒ haz─▒rlan─▒yor ve mutsuz bir gen├žlik h─▒zla yeti┼čiyor.

Bu gen├žler farkl─▒ toplumsal rollerle ba┼čka insanlar─▒n hayatlar─▒nda i┼č arkada┼č─▒, y├Ânetici, patron, ni┼čanl─▒, e┼č olarak yer edinecekler ve ├žocuklukta edindi─či deneyimleriyle bu ili┼čkilerine y├Ân verecekler. Ya mutsuz, huysuz, enerji vampiri olarak ya da mutlu, ├ževresi taraf─▒ndan sevilen biri olarak an─▒lacaklar. ─░┼čte tam da bu sebepten dolay─▒ objektif bir ┼čekilde ebeveyn olarak ├žocu─čunuza hangi tutumlar─▒ sergiledi─činizi neleri de─či┼čtirmeniz gerekti─čini d├╝┼č├╝nerek bu yaz─▒m─▒ okuman─▒z─▒ ├Âneririm.

A┼č─▒r─▒ m├╝kemmeliyet├ži ebeveynlik

Yetkinlikleri, yetenekleri, kapasitesi, zek├ó t├╝r├╝yle her ├žocuk farkl─▒ her ├žocuk ├Âzeldir. M├╝kemmeliyet├ži ebeveynler bu farkl─▒l─▒klar─▒ g├Ârmezden gelerek hareket ederler. M├╝kemmeliyet├ži anne babalar ├Ânce kendileri m├╝kemmel olmaya ├žal─▒┼č─▒rlar.

─░lginizi ├çekebilir:   Mevsimsel Afektif Bozukluk Neden k─▒┼č aylar─▒nda kendimizi k├Ât├╝ hissederiz?

├çocuklar─▒n─▒ en iyi ┼čekilde yeti┼čtirebilmek i├žin ellerinden geleni yapar, her t├╝rl├╝ fedak├órl─▒─č─▒ g├Âze al─▒rlar. Kendi ├žocukluk d├Ânemlerinde ger├žekle┼čtiremediklerini ├žocuklar─▒n─▒n ger├žekle┼čtirebilmesi i├žin u─čra┼č─▒rlar. Bu davran─▒┼člar─▒n─▒n sonucunda da benzer davran─▒┼člar─▒ ├žocuklar─▒ndan beklemeye ba┼člarlar.

ÔÇťM├╝kemmel bir ├žocuk olmalar─▒n─▒ÔÇŁ yani yapt─▒klar─▒ her ┼čeyi en iyi ┼čekilde, birincilikle yapmalar─▒n─▒, hep d├Ârt d├Ârtl├╝k olmalar─▒n─▒ isterler. M├╝kemmeliyet├ži anne-babalar i├žin, ba┼čar─▒l─▒ olmak normal ve olmas─▒ gereken bir durumdur, bu nedenle takdir edilmesi gerekmez, ba┼čar─▒s─▒zl─▒k ise asla affedilemeyecek, ┼čiddetle ele┼čtirilecek bir durumdur.

Ba┼čar─▒y─▒ hi├žbir zaman takdir etmeyen bu ebeveynler, notlarda bir kere bile d├╝┼čme oldu─čunda ciddi bir tela┼č, kayg─▒ ve ├Âfke ya┼čarlar. M├╝kemmeliyet├ži anne-babalar, ├žocuklar─▒na hata yapma hakk─▒ tan─▒mazlar. Hata yapan, ba┼čar─▒s─▒z olan ├žocuk, ailesinin sevgisini kaybedece─čini d├╝┼č├╝n├╝r. Bu t├╝r aileler i├žin t├╝m ya┼čam, ba┼čar─▒ odakl─▒d─▒r. ├çocuklar─▒n─▒ da bu d├╝┼č├╝nce yap─▒s─▒na uygun bi├žimde yeti┼čtirirler.

B├Âyle bir ailede b├╝y├╝yen ├žocuk i┼č ve sosyal hayat─▒nda:

  • S├╝rekli ko┼čulla sevmeyi ├Â─črendikleri i├žin etraf─▒ndaki ki┼čileri de ko┼čullu severler. Hi├žbir zaman sevildiklerinden emin olmaz, ili┼čkilerinde kendilerini g├╝vende hissetmezler.
  • Ba┼čaramad─▒klar─▒nda b├╝y├╝k hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒ ya┼čarlar ve kendilerini de─čersiz hissederler, ├žok s─▒k depresyon ya┼čayabilirler.
  • Ba┼čar─▒s─▒zl─▒─ča tahamm├╝l edemedikleri i├žin ekip arkada┼člar─▒ ├╝zerinde bask─▒ uygulayan bir ekip ├╝yesi olmakla birlikte ┼čayet y├Ânetici pozisyonunda bulunurlarsa ho┼čg├Âr├╝s├╝z, kat─▒ kuralc─▒, empatisi d├╝┼č├╝k ve ├žal─▒┼čanlar taraf─▒ndan sevilmeyen bir y├Ânetici olabilirler.
  • Her konuda a┼č─▒r─▒ kayg─▒l─▒ ve tedirgin olurlar, ├Âzellikle de performans gerektiren konularda kayg─▒ d├╝zeyleri ├žok y├╝ksek olur.
  • Kariyer hedeflerini kendi istek ve yetkinliklerine g├Âre de─čil anne babas─▒n─▒n hayalleri, istekleri ve onlara lay─▒k olma ├žabas─▒ i├žinde belirler.
  • Anne ÔÇô baba ba┼čta olmak ├╝zere hayat─▒ndaki ki┼čilere kar┼č─▒ (arkada┼č, sevgili, e┼č) kendini, ba┼čar─▒l─▒ oldu─čunu hep kan─▒tlama iste─či ve ├žabas─▒ i├žinde olurlar.
─░lginizi ├çekebilir:   Rorschach M├╝rekkep Lekesi Testi Hakk─▒nda

A┼č─▒r─▒ koruyucu ebeveynlik

Genellikle ├žocuklukta ailesi taraf─▒ndan yeterli sevgiyi g├Ârmeyen veya travmatik bir evlat kayb─▒ ya┼čayan ebeveynlerin g├Âsterdi─či ├žocu─čun s├╝rekli korundu─ču, tek ba┼č─▒na hareket etmesine izin verilmedi─či, her i┼činin ebeveyn taraf─▒ndan ├ž├Âz├╝ld├╝─č├╝ ebeveynlik tutumudur. Anne baban─▒n ├žocu─ču a┼č─▒r─▒ korumas─▒, ├žocu─ča gerekti─činden fazla kontrol ve ├Âzen g├Âstermesi anlam─▒n─▒ ta┼č─▒r. Bunun sonucunda ├žocuk ba┼čkalar─▒na ba─č─▒ml─▒ ki┼čilik geli┼čtirebilir, ├Âz g├╝veni olmayan bir ki┼či haline gelir. A┼č─▒r─▒ koruyucu ailede yeti┼čen ├žocuklar kendi ba┼č─▒na karar vermekten aciz, sormadan, dan─▒┼čmadan bir ┼čey yapmayan, giri┼čim yeteneklerinden yoksun olurlar.

B├Âyle bir ailede b├╝y├╝yen ├žocuk i┼č ve sosyal hayat─▒nda:

  • Ailede bu ba─č─▒ml─▒l─▒k duygusuyla b├╝y├╝yen ├žocuklar i┼č ve sosyal hayatlar─▒nda da ayn─▒ ┼čekilde ba─č─▒ml─▒ olabilecekleri, kendilerine hizmet edecek arkada┼člar, sevgililer ve e┼čler isterler. Bu istekleri kar┼č─▒lanmad─▒─č─▒nda mutsuz ve huzursuz olurlar.
  • ├ľz g├╝venleri d├╝┼č├╝k olurlar.
  • Lider ruhlu ki┼čiler olmazlar. ├ço─čunlukla bir ekip ├╝yesi olurlar ancak ekip i├žinde de daima kendisine destek olacak birine ihtiya├ž duyarlar.
  • ├çocukluk d├Âneminde becerilerini ortaya ├ž─▒karmalar─▒ s─▒kl─▒kla engellendi─či i├žin potansiyellerinin fark─▒nda olmazlar, ├žo─čunlukla da potansiyellerini hi├ž kullanmazlar.
  • Potansiyellerini kullanamamalar─▒, verimsiz ├žal─▒┼čmalar─▒, s├╝rekli deste─če ihtiya├ž duymalar─▒, inisiyatif kullanamamalar─▒ ve karar verme sorunu ya┼čad─▒klar─▒ i├žin i┼č hayat─▒nda s─▒kl─▒kla tutunma sorunu ya┼čarlar; dolay─▒s─▒yla ├žal─▒┼čma s├╝releri ├žok k─▒sa s├╝rer.

A┼č─▒r─▒ ho┼čg├Âr├╝l├╝ ebeveynlik

A┼č─▒r─▒ ho┼čg├Âr├╝l├╝ ebeveynlik, tek ├žocuklu ve orta ya┼č─▒n ├╝zerinde ├žocuk sahibi olan ailelerde s─▒kl─▒kla g├Âr├╝l├╝r. Bu tutum, ├žocu─ča a┼č─▒r─▒ sevgi verildi─či, yapt─▒r─▒m─▒n olmad─▒─č─▒, kurallar─▒n s─▒n─▒rlarla belirlenmedi─či, ├žocu─čun her istedi─činin an─▒nda yerine getirildi─či, ├žocuk merkezli anne baba tutumudur. Evin reisi ├žocuktur ve kurallar─▒ ├žocuk belirler. ├çocu─čun hatalar─▒ daima tolere edilir, g├Ârmezden gelinir. ├çocu─ča tan─▒nan haklar s─▒n─▒rs─▒z, g├Ârev ve beklentiler en az d├╝zeydedir.

─░lginizi ├çekebilir:   Psikolojide Etik ─░lkelerin Temel Noktalar─▒

B├Âyle bir ailede b├╝y├╝yen ├žocuk i┼č ve sosyal hayat─▒nda;

  • A┼č─▒r─▒ ho┼čg├Âr├╝l├╝ anne baba tutumuyla yeti┼čen ├žocuklar, kurals─▒zl─▒─ča al─▒┼čt─▒klar─▒ i├žin s─▒n─▒rlar─▒n─▒ bilemez, isteklerini erteleyemez, istekleri ertelendi─činde h─▒r├ž─▒nla┼č─▒rlar.
  • Her istedi─čini ailesine yapt─▒rmay─▒ al─▒┼čkanl─▒k haline getiren ├žocuk, bu tavr─▒ yeti┼čkinlikte de sergiler ve ├ževresindeki ki┼čilerden beklentiye girer. ─░┼č ve sosyal hayatlar─▒nda uyum problemi ya┼čar.
  • Bu tutumla yeti┼čtirilen ├žocuklar; her istediklerini elde ettikleri i├žin doyumsuz olur, ele┼čtiri kabul etmez, gururlu, kibirli, sab─▒rs─▒z bireyler olarak ya┼čamlar─▒n─▒ s├╝rd├╝r├╝rler.
  • Hatalar─▒n─▒n hep tolere edilmesini isterler, hatalar─▒ y├╝zlerine vuruldu─čunda agresifle┼čebilirler.

Bir cevap yaz─▒n