15 Aral─▒k 2020

Gen├žler neden i├žki i├žerler?

D├╝┼č├╝k riskli ve riskli alkol t├╝ketimi

Yeti┼čkinlerde d├╝┼č├╝k riskli alkol t├╝ketiminin s─▒n─▒r─▒ s├Âyle tan─▒mlanm─▒┼čt─▒r: Kad─▒nlar haftada en fazla be┼č g├╝n olmak ┼čart─▒yla g├╝nde bir standart birim i├žki, erkekler ise ayn─▒ ┼čartlarda g├╝nde iki standart birim i├žki i├žebilirler. Bir standart birim i├žki, ├Ârne─čin 0,3 litre biray─▒, 0,2 litre ┼čarab─▒ veya 4 santilitre sert i├žkiyi ifade eder.

├çocuklar ve gen├žler i├žin d├╝┼č├╝k riskli alkol t├╝ketimine dair standartla┼čt─▒r─▒lm─▒┼č de─čerler yoktur. Bunlar─▒n organlar─▒ hen├╝z geli┼čmekte oldu─ču i├žin, alkol├╝n zarar verici etkisi bariz daha y├╝ksektir.

├çocuklar ve gen├žler i├žin ge├žerli tan─▒m ┼čudur:

Bir k─▒z ├žocu─ču en az d├Ârt veya bir erkek ├žocu─ču en az be┼č standart birim i├žki i├žmi┼čse, buna ÔÇ×a┼č─▒r─▒ derecede i├žmekÔÇť veya ÔÇ×binge drinkingÔÇť denir. Bu ┼čekilde i├žmek sadece ba─č─▒ml─▒l─▒k tehlikesi i├žermez. Bu miktarda alkol, bir gencin ruhsal ve bedensel ├Âzelliklerine de etki eder. B├Âylelikle alkol├╝n verdi─či sarho┼čluk, ├Ârne─čin kazalara, artan ┼čiddet e─čilimine veya istenmeyen cinsel davran─▒┼člara sebep olabilir.

Riskli alkol t├╝ketimi ne s─▒kl─▒kta g├Âr├╝l├╝r?

Alkol, AlmanyaÔÇÖdaki gen├žler aras─▒nda en yayg─▒n kullan─▒lan psikoaktif maddedir. Her ne kadar i├žki i├žen gen├žlerin say─▒s─▒ toplamda azalsa da, halihaz─▒rda i├žen gen├žlerin alkol t├╝ketimi a┼č─▒r─▒ derecede artm─▒┼čt─▒r. ÔÇ×A┼č─▒r─▒ derecede i├žmekÔÇť tehlikeli bir e─člencedir. AlmanyaÔÇśda 16 ila17 ya┼č aras─▒ her ├╝├ž gen├ž erkekten ikisi bu ┼čekilde e─členiyor. Bu ya┼člardaki k─▒zlarda ise yakla┼č─▒k her ├╝├ž ki┼čiden biri, ayda en az bir kere a┼č─▒r─▒ alkol al─▒yor.

2013 y─▒l─▒nda yakla┼č─▒k 23.000 gen├ž, alkol zehirlenmesi veya a┼č─▒r─▒ alkol t├╝ketiminden kaynaklanan bir kaza nedeniyle hastanede yatakl─▒ tedavi g├Ârm├╝┼čt├╝r.

Alkol zehirlenmesi nas─▒l olur?

Alkol herkese farkl─▒ etki eder: G├╝nl├╝k ruh haline ve al─▒┼čkanl─▒─ča ba─čl─▒ olarak belirli bir miktar alkol, farkl─▒ bedensel ve ruhsal tepkilere yol a├žabilir. Kandaki alkol konsentrasyonunun y├╝kselmesiyle alkol├╝n etkisi de de─či┼čir. Bilincin belirgin bir ┼čekilde azald─▒─č─▒ hipnoz a┼čamas─▒ tehlikelidir. Bu a┼čama, agresifli─če, koordinasyon bozukluklar─▒na (├Ârne─čin yalpalamak veya t├Âkezlemek gibi) ve artik├╝lasyon bozukluklar─▒na (├Ârne─čin anla┼č─▒lmas─▒ zor konu┼čma) yol a├žabilir.

Halen i├žmeye devam edilirse, narkoz a┼čamas─▒na ula┼č─▒l─▒r. ─░├žkili gen├ž, ┼čuurunu kaybeder ve h─▒zl─▒ca ┼čoka girebilir. Tansiyonu d├╝┼čer, ├Â─č├╝rme refleksi ve ├ževresel unsurlar─▒ (├Ârne─čin so─čuk gibi) alg─▒lama becerisi o kadar azal─▒r ki, alkol├╝n etkisi hayati tehlike boyutuna ula┼č─▒r. B├Âylece ├Ârne─čin kusmuktan dolay─▒ solunum durabilir veya donma gibi ├Âld├╝r├╝c├╝ olaylar meydana gelebilir.

Genel kural: Bir ├žocu─čun ya┼č─▒ ne kadar k├╝├ž├╝kse, alkol dayan─▒kl─▒l─▒─č─▒ (alkol tolerans─▒) da o kadar azd─▒r. Kandaki ├žok az miktarda alkol konsantrasyonu bile, ├žocuklarda ve gen├žlerde alkol komas─▒na yol a├žabilir.

Gen├žler neden i├žki i├žerler?

Gen├žler, alkol kullanarak ebeveynlerinin kontrollerinden uzakla┼č─▒rlar, b├Âylece b├╝y├╝d├╝klerini ve ├Âzg├╝r olduklar─▒n─▒ ispatlarlar. Ya┼č─▒tlar─▒yla olan ili┼čkiler, giderek daha ├žok ├Ânem kazanmaya ba┼člar.
Baz─▒ gen├žler i├žin alkol├╝n etkisi alt─▒ndayken ili┼čki kurmak ve gruptaki aidiyetini peki┼čtirmek daha kolayd─▒r. Bundan dolay─▒ alkol kullan─▒m─▒, gen├žlerin g├Âz├╝nde tamamen olumlu bir anlam ta┼č─▒r. Gen├ž insanlar ├žo─čunlukla kendini ├╝st├╝n g├Ârme ile kendinden ┼č├╝phe etme duygular─▒ aras─▒nda gidip geldikleri i├žin, k├╝├ž├╝k sorunlar bile h─▒zla b├╝y├╝k bir krize d├Ân├╝┼č├╝r.
Bu noktada alkol, problemin ├ž├Âz├╝m├╝ olarak devreye girer. ─░nsana sahte bir g├╝ven duygusu verir, dertler ve zorluklar azalm─▒┼č gibi g├Âr├╝n├╝r.

Ruhsal hastal─▒klarla a┼č─▒r─▒ alkol t├╝ketimi aras─▒ndaki ili┼čki nedir?

Baz─▒ gen├žler ÔÇô bilin├žli veya bilin├žsiz ÔÇô alkol kullanarak ruhsal sorunlar─▒yla kendileri ba┼č etmeye ├žal─▒┼č─▒rlar. Bu ├Âzellikle depresyon, korku hastal─▒klar─▒, sosyal davran─▒┼č bozukluklar─▒, tedavi edilmemi┼č dikkat eksikli─či hiperaktivite bozukluklar─▒ (ADHS), travma, ├Âl├╝m d├╝┼č├╝nceleri, kendine zarar verme ve yeme bozukluklar─▒ gibi durumlarda g├Âr├╝l├╝r.

Ruhsal hastal─▒klar, a┼č─▒r─▒ alkol t├╝ketiminin bir sonucu da olabilir ve alkol t├╝ketimini art─▒rabilir. Dan─▒┼čma ve terapi a┼čamas─▒nda, riskli alkol t├╝ketiminin do─čru ┼čekilde ara┼čt─▒r─▒labilmesi i├žin, olas─▒ e┼čzamanl─▒ hastal─▒klar─▒n te┼čhis ve tedavi edilmesi ├Ânemlidir.

Riskli alkol t├╝ketimi nas─▒l anla┼č─▒l─▒r?

B├╝y├╝me ├ža─č─▒ndaki bir insan, anne-babas─▒n─▒n ve arkada┼člar─▒n─▒n i├žme al─▒┼čkanl─▒klar─▒ndan etkilenir. Arkada┼č ortam─▒nda alkol kullan─▒m─▒n sorgulanmamas─▒, bilakis bunun hayat─▒n bir par├žas─▒ym─▒┼č gibi davran─▒lmas─▒ ve bazen buna ba─čl─▒ olarak alkol t├╝ketim miktar─▒n─▒n ve s─▒kl─▒─č─▒n─▒n artmas─▒yla, durum kritikle┼čir.
D├╝zenli olarak alkol kullanan ki┼či onun etkisine al─▒┼č─▒r ve neredeyse otomatik olarak miktar─▒ art─▒rmaya ba┼člar. Alkol t├╝ketimi, e─členme ve sosyalle┼čme i├žin bir ┼čart haline gelirse, dikkatli olmak gerekir. Gen├žler, sarho┼čluk derecelerini hafife almaya ve tekrarlanan a┼č─▒r─▒ alkol kullan─▒m─▒n─▒ zarars─▒z olarak s─▒n─▒fland─▒rmaya meyilli olurlar. S─▒kla┼čan ÔÇ×BlackoutÔÇślarÔÇť veya ÔÇ×ge├žici bilin├ž kay─▒plar─▒ÔÇť, uyar─▒ sinyalleridir.

Ma─čdurun ebeveyn ve arkada┼člar─▒ neler yapabilir?

Sa─člam bir psikoloji ve sa─čl─▒kl─▒ bir ├Âzg├╝ven, ├žocuklar─▒n sorumlu alkol kullanmay─▒ ├Â─črenmeleri i├žin iyi bir temel olu┼čturur. Sorumluluk sahibi akranlardan olu┼čan bir arkada┼č grubunda, bir partiden sonra herkesin evine nas─▒l g├╝venli bir ┼čekilde d├Ânece─čini gen├žler kendileri ayarlam─▒┼č olurlar.

Ancak, hem alkole yakla┼č─▒m─▒yla hem de aile i├ži ├žat─▒┼čmalardaki davran─▒┼člar─▒yla ├Ârnek olarak en ├Ânemli rol anne-babadad─▒r. Gen├žlerin, alkol kullan─▒mlar─▒n─▒n g├Âzden ka├žmayaca─č─▒n─▒ bilmeleri gerekir. Bu y├╝zden anne-babalar─▒n, alkole olan bak─▒┼č─▒n─▒ ve ├žocuklar─▒yla bu konuda tart─▒┼čmaya haz─▒r olduklar─▒n─▒ a├ž─▒k├ža belli etmeleri gerekir. Bunun yan─▒nda alkol kullan─▒m─▒yla ilgili beraberce net kurallar belirlenmesi gerekir.

Gen├žlerin, alkol├╝n sonu├žlar─▒n─▒ da tan─▒malar─▒ gerekir. Okuldaki performans─▒n d├╝┼čmesi, alkol kullan─▒m─▒n─▒n belirtileridir. Bu belirtiler, gen├žlerin i├žme davran─▒┼člar─▒n─▒n sorunlu oldu─čunun fark─▒na varmalar─▒na yard─▒mc─▒ olur. B├Âyle bir durum olu┼čursa anne-babalar─▒n ├žocuklar─▒na cesaret vermeleri, gerekirse d─▒┼čar─▒dan da, ├Ârne─čin bir dan─▒┼čma merkezinden veya bir psikoterapistten, yard─▒m almalar─▒ gerekir.

Bir cevap yaz─▒n